เครื่องเซ่นไหว้ |
 |
เครื่องเซ่นไหว้ที่นำมาเซ่นไหว้ในพิธีกรรมต่างๆ เป็นความเชื่อที่กระทำสืบทอดกันมานานแสดงให้เห็นถึงความกตัญญูต่อเทพเจ้าต่างๆ และบรรพบุรุษของชาวภูเก็ต และระลึกถึงดวงวิญญาณที่เร่ร่อนไม่มีญาติ โดยมีความเชื่อว่าเมื่อเทพเจ้า บรรพบุรุษ และดวงวิญญาณเหล่านั้นได้รับการเซ่นไหว้จนอิ่มหนำสำราญแล้ว จะอวยพรให้บรรดาลูกหลานอยู่เย็นเป็นสุข มีความเจริญรุ่งเรืองทั้งตนเองและครอบครัว
ในพิธีต่างๆของชาวภูเก็ต การจัดโต๊ะเซ่นไหว้เป็นองค์ประกอบหลักที่สำคัญอย่างหนึ่งในพิธี การจัดโต๊ะและเครื่องเซ่นไหว้ เป็นสิ่งที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษ ซึ่งทุกสิ่งมีความสำคัญแฝงความหมายในตัว ดังนี้
น้ำชา (เต๋)
ชาวจีนนิยมดื่มน้ำชามาแต่โบราณ ไม่ว่าจะเป็นการต้อนรับแขก ระหว่างการสนทนา หรือในชีวิตประจำวันทั่วไป ชาวจีนเชื่อว่าชามีสรรพคุณเป็นยาสมุนไพรช่วยในการล้างไขมันออกจากร่างกาย และเป็นยาอายุวัฒนะ ดังนั้นในการจัดโต๊ะเพื่อเซ่นไหว้หรือบูชาจึงขาดสิ่งดีๆ อย่างน้ำชาไปไม่ได้
น้ำชา |
 |
เหล้าจีน
ชาวจีนรู้จักกรรมวิธีในการทำเหล้ามาแต่สมัยโบราณ เมื่อประมาณ 4,000 กว่าปีมาแล้ว และเชื่อว่าเหล้ามีทั้งคุณและโทษ คือหากดื่มในปริมาณ ที่พอเหมาะจะเป็นยาอายุวัฒนะ เนื่องจากประเทศจีน มีภูมิอากาศที่หนาวเย็น การดื่มเหล้า จะช่วยลดอาการหนาวเย็นได้ แต่หากดื่ม ในปริมาณมากเกินไปจะทำให้ครองสติไม่ได้
บิดเจี่ยน(คล้ายบายศรีของไทย)
บิดเจี่ยนนิยมใช้ในพิธีกรรมใหญ่ๆ เท่านั้น โดยจะมีอยู่สองลักษณะคือ
- หากใช้ในพิธีมงคล เช่น งานกินผัก งานพ้อต่อ จะมีกระดาษกั้นกลางและยอดฉัตรสีแดง
- หากใช้ในงานอวมงคล เช่น ไหว้หน้าศพ จะใช้กระดาษกั้นกลางและยอดฉัตรสีขาว
เต่เหลียว |
 |
ขนมรวม(เต่เหลี่ยว)
ชาวจีนนิยมนำขนมรวม(เต่เหลี่ยว) มาบูชาเซ่นไหว้ คู่กับน้ำชาในพิธีกรรมต่างๆ (ยกเว้นงานศพ) เพราะถือว่าเป็นสิ่งที่ทำมาจากพืชพรรณธัญญาหาร ได้แก่ ถั่ว งา น้ำตาล ข้าวจ้าว ข้าวเหนียว ฯลฯ ดังนั้นจึงเชื่อกันว่าหากนำมาตั้งในโต๊ะบูชา จะส่งผลให้เกิดความอุดมสมบูรณ์ของพืชพรรณธัญญาหาร
ขนมเต่า (อังกู้)
ขนมเต่า(อังกู้) ซึ่งจัดเป็นเครื่องบวงสรวงมีสองลักษณะคือ การทำด้วยแป้งข้าวสาลี ผสมกับน้ำตาล ปั้นเป็นตัวหรือเข้าพิมพ์อัดเป็นรูปเต่าขนาดเล็กบ้างใหญ่บ้างตามใจชอบ แล้วย้อมด้วยสีแดง และอีกลักษณะหนึ่งคือการใช้แป้งมาทำเป็นรูปคล้ายเต่าแล้วใส่ไส้ถั่วเขียวข้างใน
| อั้งกู่ |  |
การบวงสรวงด้วยเต่านั้นมีที่มาจากตำนานและความเชื่อของชาวจีน คือ ในด้านของตำนาน มีอยู่ว่าเมื่อครั้งพระถังซำจั๋งไปอัญเชิญพระไตรปิฎก ที่เกาะลังกาขณะนั่งเรือสำเภา ได้เกิดมีพายุใหญ่เรือจวนเจียนจะอับปางลง จึงตั้งจิตอธิฐานก็ปรากฏเต่าตัวมหึมา ว่ายน้ำนำทาง ให้กับเรือสำเภา จนสามารถไปถึงเกาลังกาได้ และทางด้านความเชื่อ ก็คือคนจีนนั้น นิยมว่าเต่า เป็นสัตว์อายุยืน การทำพิธีต่างๆ จึงนิยมนำเต่ามาเป็นส่วนหนึ่ง ของพิธีด้วยนัยว่า จะทำให้อายุยืนเหมือนเต่านั่นเอง
 |
เต่า ขนมเต่านี้จะนำมาใช้ในการเซ่นไหว้ ในทุกพิธีการทั้งงานมงคลและงานอวมงคล โดยหากเป็นงานอวมงคลคืองานไหว้หน้าศพ จะต้องใช้ขนมเต่าสีขาวเท่านั้น |
ขนมถ้วยฟู (ฮวดโก้ย)
เนื่องจากเป็นขนมที่ชื่อมีความหมายดี คือ หมายถึงการเจริญรุ่งเรือง เฟื่องฟู ชาวจีนจึงนิยม นำมาใช้ในพิธีการต่างๆ เกือบทุกพิธีกรรม นัยว่า เมื่อนำมาใช้ ในการเซ่นไหว้แล้ว จะทำให้กิจการต่างๆ เฟื่องฟู เจริญรุ่งเรือง มั่งคั่งตามชื่อของขนม แต่ทั้งนี้หากใช้ในการไหว้หน้าศพ จะต้องใช้สีขาวเท่านั้น
 |
ฮวดโก้ย |
ขนมจ่าง (จ่าง)
เป็นขนมที่ทำขึ้นเพื่อเซ่นไหว้เฉพาะบรรพบุรุษ โดยเป็นการระลึกถึงขุนนางผู้ซื่อสัตย์ ที่ได้ทำการทัดทานพระเจ้าแผ่นดิน แต่พระเจ้าแผ่นดินไม่เชื่อ จึงถูกออกจากราชการ
| จ่าง |  |
| แตงโม |  |
ผลไม้
ชาวจีนนิยมทำผลไม้ที่มีความหมายเป็นมงคล มาบูชาในพิธีกรรมต่างๆ เช่น กินผัก , พ้อต่อ และเซ่นไหว้บรรพบุรุษ เพื่อความเป็นศิระมงคลแก่ตัวเองและครอบครัว และแก่ผู้ที่มาร่วมพิธีกรรม ซึ่งผลไม้ที่ถือว่ามีความหมายเป็นมงคล ได้แก่
- สับปะรด ซึ่งมีชื่อเป็นภาษาจีนว่า อ่องหล่าย มีความหมายว่า โชคดีมา
- กล้วยข้าว ซึ่งมีชื่อเป็นภาษาจีนว่า บี้เจ้ว มีความหมายว่า เชิญเข้ามา
- ส้ม ซึ่งมีชื่อเป็นภาษาจีนว่า ก้าม มีความหมายว่า ขอบคุณ
- แตงโม ซึ่งมีชื่อเป็นภาษาจีนว่า ซีกั้ว มีความหมายว่า สัจจะธรรม
- ทับทิม ซึ่งมีชื่อเป็นภาษาจีนว่า แส่หลิ๋ว มีความหมายว่า ขอให้มีลูกหลานมากๆ
นอกจากนี้ก็ยังมีผลไม้ตามฤดูกาลอื่น เช่น เงาะ องุ่น สาลี่ แอปเปิ้ล ลิ้นจี่ ลำไย เป็นต้น
| สับปะรด |  |
อาหารคาว
ชาวภูเก็ตเชื้อสายจีนมักนิยมนำหมู เป็ด ไก่ มาเซ่นไหว้บรรพบุรุษ และวิญญาณทั่วๆ ไป นอกจากนี้อาหารทะเลก็สามารถนำมาเป็นเครื่องเซ่นไหว้ได้เช่นเดียวกัน โดยปริมาณในการจัด มักขึ้นอยู่กับสภาพเศรษฐกิจขณะนั้น และเมื่อเสร็จพิธีแล้วก็ จะนำอาหารไปแจกจ่าย ให้ญาติมิตร หรือทำอาหารทานต่อไป
 |
ผัดมันแกว / บังก้วน |
เส้นหมี่
เส้นหมี่ถือเป็นเครื่องเซ่นไหว้ที่ขาดไม่ได้ในทุกพิธีกรรม เนื่องจากลักษณะของเส้นหมี่ มีความเหนียว และเส้นยาว เปรียบเสมือนการมีอายุยืนยาวเหมือนเส้นหมี่
| เส้นหมี่ |  |
หัวพืช ผัก แกะสลัก (ป่ายปั่ว)
ชาวภูเก็ตเชื้อสายจีนมักนำพืช ผัก แกะสลักเป็นรูปสัตว์ ดอกไม้หรือสิ่งที่มีลักษณะแบบจีน มาประกอบในงานพ้อต่อ และเซ่นไหว้หน้าศพก่อนเคลื่อนศพไปฝังหรือเผา โดยพืชที่มักนำมาแกะสลักได้แก่ หัวเผือก มันแกว มะละกอ แครอท ฟักทอง ฟักเขียว กะหล่ำปลี
| ผักสลัก |  |
 |
การตั้งโต๊ะไหว้หลังบ้าน เพื่ออุทิศให้แก่ ดวงวิญญาณ ที่เข้าบ้านไม่ได้ |
